Gereedschap delen in de wijk

Een apparaat voor één middag

Toen Karim een plank wilde ophangen, kocht hij een boormachine die daarna maanden ongebruikt bleef liggen. In gesprekken met buren hoorde hij hetzelfde verhaal over andere apparaten, van schuurmachines tot grote ladders. Het buurthuis had een lege opslagkamer beschikbaar en wilde proberen of bewoners hun gereedschap samen konden gebruiken. Inmiddels kunnen leden kiezen uit ruim zestig apparaten, die grotendeels door bewoners zijn geschonken. Dat succes brengt vragen mee over de manier waarop de uitleen verder moet groeien.

Reserveren helpt

In de eerste maand kon iedereen op zaterdag binnenlopen om iets te lenen, zonder vooraf contact op te nemen. Soms stonden bezoekers lang in de rij en bleek het gewenste apparaat bij een andere lener te staan. Nu reserveren leden via een eenvoudig formulier, waarop ze ook aangeven waarvoor ze het gereedschap nodig hebben. Wie geen internet gebruikt, kan donderdag bellen; de medewerker zet de aanvraag dan in hetzelfde overzicht. Op zaterdag ligt de bestelling klaar en blijft er tijd over voor uitleg.

Leren werken

Els controleert teruggebrachte apparaten en laat bij het ophalen zien hoe een lener veilig kan beginnen. Ze merkte dat sommige beginners na haar uitleg nog aarzelden, hoewel ze geen vragen meer stelden. Daarom biedt ze sinds kort oefenavonden aan, waar deelnemers zelf iets proberen terwijl zij meekijkt. Een bezoeker ontdekte daar bijvoorbeeld dat hij voor zijn houten kast een ander apparaat nodig had. Volgens Els heeft een volle gereedschapskamer weinig waarde als mensen de spullen thuis vervolgens niet durven gebruiken.

Betalen en terugbrengen

Het lidmaatschap kost twaalf euro per jaar en dat geld wordt gebruikt voor onderhoud en vervanging van onderdelen. Bij elke lening betaalt het lid bovendien een borg, waarvan de hoogte afhangt van het gekozen apparaat. Die borg komt terug wanneer het gereedschap op tijd en onbeschadigd wordt ingeleverd. Bij een probleem onderzoekt Els eerst wat er is gebeurd, voordat er een bedrag wordt ingehouden. Gewone slijtage wordt uit de jaarlijkse bijdragen betaald, omdat ieder apparaat door gebruik langzaam minder goed wordt.

Eerst de voorraad

Karim krijgt regelmatig het advies om met een grote reclameactie meer leden te zoeken voor het project. Zelf wil hij eerst extra exemplaren aanschaffen van apparaten waarvoor nu vaak een wachtlijst bestaat. Wie herhaaldelijk voor niets reserveert, verliest volgens hem het vertrouwen en koopt uiteindelijk toch eigen gereedschap. De vrijwilligers houden daarom bij welke aanvragen ze niet kunnen uitvoeren, zodat ze gericht spullen kunnen zoeken. Groei betekent voor Karim dat bestaande leden vaker geholpen worden; het aantal inschrijvingen vertelt maar een deel van het verhaal.